Ortadoğu’da sular bir kez daha ısınıyor. ABD Merkez Komutanlığı’na (CENTCOM) bağlı deniz ve hava güçlerinin Umman Körfezi’nde seyreden “Settebello” ve “Jalveer” adlı iki ticari petrol tankerine düzenlediği hava saldırılarında, gemilerde görev yapan 3 Hindistan uyruklu sivil denizcinin hayatını kaybetmesi Yeni Delhi’de şok etkisi yarattı. Olay, Hindistan ile ABD arasındaki stratejik ortaklığı ciddi bir sınamadan geçirirken, bölgedeki enerji güvenliği krizini de eşi görülmemiş bir boyuta taşıdı.
Yeni Delhi’den Washington’a Sert Nota
Haberi alır almaz acil bir güvenlik zirvesi düzenleyen Hindistan Dışişleri Bakanı Dr. S. Jaishankar, ABD’nin Yeni Delhi’deki Maslahatgüzarı’nı (Büyükelçi vekili) bakanlığa çağırarak son derece sert bir protesto notası verdi. Hindistan tarafı, sivillerin bulunduğu ticari gemilere yönelik orantısız güç kullanımının uluslararası deniz hukukunun (UNCLOS) açık bir ihlali olduğunu vurgulayarak, olayın şeffaf ve bağımsız bir şekilde soruşturulmasını ve sorumluların hesap vermesini talep etti. Ölen denizcilerin ailelerine ise tazminat ödeneceği duyuruldu.
ABD’nin Savunması: ‘İhtarlara Uymadılar ve Kaçakçılık Şüphesi’
Olayın ardından Pentagon’dan yapılan açıklamada, söz konusu gemilerin İran Devrim Muhafızları’na ait yasadışı petrol sevkiyatı yaptığından şüphelenildiği iddia edildi. ABD yetkilileri, gemilerin uluslararası sularda defalarca telsizle uyarılmasına ve dur ihtarı yapılmasına rağmen rotalarını değiştirmediklerini, uyarı atışlarına da yanıt vermediklerini savundu. Ancak denizcilik uzmanları, devasa petrol tankerlerinin kısa sürede manevra yapmasının teknik olarak zorluğuna dikkat çekerek bu savunmayı inandırıcı bulmuyor.
İran’dan Misilleme: Hürmüz Boğazı Kapatıldı
Saldırıların hemen ardından İran, küresel petrol ticaretinin şahdamarı olan Hürmüz Boğazı’nı tüm ticari gemi geçişlerine kapattığını resmen ilan etti. Tahran yönetimi, ABD’nin bölgedeki eylemlerini ‘devlet terörü’ olarak nitelendirerek, Boğaz çevresine gemisavar füzeler ve Devrim Muhafızları’na ait hızlı hücumbotlar konuşlandırdı. Bu hamle, küresel petrol fiyatlarında (Brent petrol) anında %8’lik bir sıçramaya neden oldu.
Hindistan’ın Enerji Güvenliği Tehlikede
Hürmüz Boğazı’nın kapanması, petrol ihtiyacının %85’ini ithal eden Hindistan için tam bir kabus senaryosu. Hindistan ham petrol ithalatının yaklaşık %60’ı bu dar boğazdan geçiyor. Hint Donanması, kendi ticari gemilerine eskortluk yapmak üzere Umman Körfezi’ne INS Kolkata sınıfı iki güdümlü mermi destroyeri sevk etti. Analistler, Hindistan’ın bir yandan ABD ile olan ‘Quad’ ittifakını korumaya çalışırken, diğer yandan kendi vatandaşlarının güvenliği ve ülkenin enerji ihtiyacı için İran ile de köprüleri atmamaya çabalayarak çok hassas bir diplomatik ip cambazlığı yapmak zorunda kalacağını belirtiyor.