admin
Batı Asya’da Savaşın Sonu Mu Geliyor?
Aylardır tüm dünyayı nükleer bir felaketin ve küresel bir enerji krizinin eşiğine getiren, Ortadoğu’yu (Batı Asya) kan gölüne çeviren İran-İsrail çatışmasında ilk kez somut ve çok güçlü bir barış umudu belirdi. Quad Dışişleri Bakanları toplantısı için Hindistan’ın başkenti Yeni Delhi’de bulunan ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Hindistanlı mevkidaşı S. Jaishankar ile düzenlediği ortak basın toplantısında tüm dünyanın nefesini tutarak dinlediği tarihi bir açıklama yaptı. Rubio, arka kapı diplomasisinin sonuç verdiğini belirterek, “İran ile bölgedeki savaşı resmen sona erdirebilecek, kalıcı ve kapsamlı bir tarihi barış anlaşmasının önümüzdeki birkaç saat içinde duyurulma ihtimali çok yüksek” diyerek küresel kamuoyuna son derece olumlu bir mesaj verdi.
Umman ve Katar Üzerinden Yürütülen Gizli Diplomasi
Diplomatik kaynaklardan sızan bilgilere göre, böylesine kritik bir aşamaya gelinmesinin ardında aylardır Umman ve Katar üzerinden yürütülen çok gizli ve yoğun bir mekik diplomasisi yatıyor. ABD’nin doğrudan masaya oturmadığı ancak aracılar vasıtasıyla İran yönetimine ağır yaptırımların hafifletilmesi karşılığında nükleer tesislerdeki zenginleştirme faaliyetlerinin durdurulması ve bölgedeki vekil güçlerin (proxy forces) saldırılarının sonlandırılmasını teklif ettiği belirtiliyor. İsrail tarafının ise, güvenlik garantileri ve uluslararası gözlemcilerin bölgeye konuşlandırılması şartıyla ateşkes metnine onay vermeye çok yakın olduğu ifade ediliyor.
Hindistan’ın “Dengeleyici Güç” Rolü
Bakan Rubio’nun bu tarihi açıklamayı Yeni Delhi’den yapması kesinlikle bir tesadüf değil. Hindistan, hem İsrail ile çok güçlü bir stratejik savunma ortaklığına sahip olan hem de İran ile geleneksel enerji ve ticaret bağlarını (özellikle Chabahar Limanı projesi) koparmayan dünyadaki ender ülkelerden biri. Başbakan Modi hükümetinin, her iki ülkeyle de doğrudan görüşebilen güvenilir bir “dengeleyici güç” olarak krizin çözülmesinde arka planda çok kilit bir rol oynadığı biliniyor. Olası bir barış anlaşmasının, Hindistan’ın enerji arz güvenliğini garanti altına alacağı ve küresel piyasalardaki petrol fiyatlarını anında düşüreceği öngörülüyor.
Küresel Piyasalar Açıklamanın Etkisiyle Rallide
Rubio’nun “birkaç saat içinde duyurulabilir” şeklindeki net ifadeleri, küresel piyasalarda adeta bir deprem etkisi yarattı. Açıklamanın hemen ardından Brent petrol varil fiyatlarında yüzde 4’ü aşan sert düşüşler yaşanırken, Asya ve Avrupa borsalarında güçlü alım dalgaları görüldü. Altın gibi güvenli liman varlıklarından çıkış hızlandı. Tüm dünya liderleri ve uluslararası medya kuruluşları, şimdi gözünü ve kulağını Washington, Tahran, Tel Aviv ve Yeni Delhi dörtgeninden gelecek o tarihi “Ateşkes ve Barış Anlaşması” haberine dikmiş durumda.
