Eğitimde Krize Yargı Neşteri: Yüksek Mahkeme’den Öğretmenlere Sınav İçin “Ek Süre” Kararı

Mayıs 30, 2026
by

Milyonlarca Öğrenci ve Binlerce Öğretmen Rahat Nefes Aldı

Hindistan eğitim sisteminde (özellikle ilk ve ortaöğretimde) son yılların en büyük krizlerinden birine yol açması beklenen “Öğretmen Yeterlilik Testi” (Teacher Eligibility Test – TET) zorunluluğu tartışmasına, Hindistan Yüksek Mahkemesi (Supreme Court of India) nihai noktayı koydu. Ülke genelindeki on binlerce sözleşmeli ve kadrolu öğretmeni işten çıkarılma korkusuyla, milyonlarca aileyi ise çocuklarının öğretmensiz kalma endişesiyle karşı karşıya bırakan sert yasal süre sınırı, Yüksek Mahkeme’nin verdiği kritik kararla esnetildi. Mahkeme, görevdeki öğretmenlerin zorunlu TET sınavını geçmeleri için tanınan süreyi 31 Ağustos 2028 tarihine kadar, yani tam 4 yıl uzattı.

Eğitim Hakkı Yasası’nın (RTE) Katı Kuralları Esnetildi

Sorunun temeli, 2009 yılında çıkarılan Çocukların Ücretsiz ve Zorunlu Eğitim Hakkı (RTE) Yasası’na dayanıyor. Bu yasa, eğitimde kalite standartlarını yükseltmek amacıyla, devlet okullarında veya devlet yardımı alan okullarda (aided schools) görev yapan tüm ilköğretim öğretmenlerinin TET veya Merkezi TET (CTET) sınavını geçmesini zorunlu kılmış ve bunun için katı bir son tarih (deadline) belirlemişti. Ancak, özellikle kırsal kesimlerdeki (rural areas) altyapı eksiklikleri, sınavların düzenli yapılamaması ve salgın döneminin yarattığı aksaklıklar nedeniyle yüz binlerce tecrübeli öğretmen bu sınavı belirlenen sürede geçememişti. Sürenin dolmasıyla birlikte binlerce öğretmenin işine son verilmesi (termination) gündeme gelmişti.

“Eğitimin Sürekliliği (Continuity) Her Şeyden Önemlidir”

Başyargıç öncülüğündeki Yüksek Mahkeme heyeti kararında, yasaların amacının eğitimi iyileştirmek olduğunu ancak bu katı uygulamanın tam tersi bir etki yaratarak okullarda devasa bir “öğretmen açığına” (teacher shortage) neden olacağını vurguladı. Karar metninde, “Yıllardır sınıflarda tecrübe kazanmış eğitimcilerin bir anda sistem dışına itilmesi, her şeyden önce çocukların anayasal eğitim hakkını (Right to Education) gasp etmek ve eğitimin sürekliliğini kesintiye uğratmak anlamına gelir. Öğretmenlere yetkinliklerini kanıtlamaları için adil ve yeterli bir fırsat penceresi sunulmalıdır” ifadelerine yer verildi.

Eğitim Sendikalarından Karara Büyük Destek

Yüksek Mahkeme’nin 31 Ağustos 2028’e kadar verdiği bu devasa uzatma kararı, ülke çapındaki öğretmen sendikaları (Teachers’ Unions) ve eğitim STK’ları tarafından sevinçle karşılandı. Sendika liderleri, bu kararın sadece öğretmenlerin iş güvencesini (job security) kurtarmakla kalmadığını, aynı zamanda pandemi sonrası toparlanmaya çalışan ve milyonlarca çocuğun okullaşma oranını artırmaya çabalayan devlet okullarının sisteminin çökmesini de engellediğini belirtti. Ancak mahkeme, bu sürenin “kesinlikle son bir şans” (final opportunity) olduğunun da altını çizerek eyalet hükümetlerine sınavları düzenli ve şeffaf yapma talimatı verdi.

KAÇIRMAYIN

Hindistan ve Japonya’dan Teknoloji Ortaklığı: İleri ICT Dönemi

Stratejik İşbirliğinde İkinci Safha Hindistan ve Japonya, ikinci Ekonomik Güvenlik

Sınırların Kalesi Ladakh İçin Yeni Yetki Taslağı Hazırlandı

Stratejik Sınır Bölgesinde İdari Reform Rüzgarı Hindistan’ın Çin ve Pakistan