admin
Himalayalar’da Sükunet Arayışı Sürüyor
Asya’nın en büyük iki nükleer gücü olan Hindistan ve Çin arasındaki uzun süreli sınır gerilimi, diplomatik masada atılan yeni ve olumlu adımlarla yumuşama eğilimi gösteriyor. İki ülkenin dışişleri bakanlığı yetkilileri ve üst düzey askeri temsilcileri, Sınır İşleri İstişare ve Koordinasyon Çalışma Mekanizması’nın (WMCC) 35. toplantısı kapsamında bir araya geldi. 2020 yılındaki kanlı Galwan Vadisi çatışmalarından bu yana en yapıcı ve sonuç odaklı toplantılardan biri olduğu belirtilen bu zirvede, Fiili Kontrol Hattı’nda (LAC) kalıcı barışın inşası için somut öneriler masaya yatırıldı.
Geri Çekilme (Disengagement) ve Devriye Alanları
Toplantının ana gündem maddesini, özellikle Doğu Ladakh bölgesindeki tartışmalı noktalarda (friction points) her iki tarafın askeri birliklerinin karşılıklı olarak ve eşzamanlı bir şekilde geri çekilmesi (disengagement) oluşturdu. Diplomatik kaynaklar, Depsang ve Demchok gibi en kritik bölgelerdeki devriye hakları (patrolling rights) konusunda tarafların birbirlerinin kırmızı çizgilerini daha iyi anladığını ve sahada yanlış anlamalara mahal vermeyecek yeni iletişim protokolleri üzerinde anlaştıklarını sızdırdı. Tam bir çözüm olmasa da tansiyonun kontrollü bir şekilde düşürüldüğü görülüyor.
Sınır Bölgelerinde Sükunetin Sürdürülmesi
Toplantı sonrası her iki ülkenin dışişleri bakanlıklarından yapılan eşzamanlı resmi açıklamalarda, sınır bölgelerindeki sükunetin ve barış ortamının (peace and tranquility) korunmasının, ikili ilişkilerin genel sağlığı ve gelişimi için hayati bir önkoşul olduğu vurgulandı. Çin tarafı, sınır sorununun ikili ilişkilerin tamamını rehin almaması gerektiğini savunurken; Hindistan heyeti ise sınırlarda tam bir normalleşme (askerlerin barış zamanı pozisyonlarına dönmesi) sağlanmadan ticari ve diplomatik ilişkilerin eski seviyesine ulaşamayacağı konusundaki net duruşunu yineledi.
Diplomatik Kanallar Açık Tutulacak
WMCC’nin 35. toplantısının en somut çıktısı, hem askeri komutanlar düzeyinde (Corps Commander Level) hem de diplomatik kanallarda görüşmelerin hız kesmeden devam edeceği kararı oldu. Önümüzdeki aylarda üst düzey bir askeri zirvenin daha yapılması planlanıyor. Küresel gözlemciler, dünyadaki diğer jeopolitik krizler sürerken (Rusya-Ukrayna, Ortadoğu), Asya’nın bu iki devinin aralarındaki sorunları diyalog ve diplomasi yoluyla çözme iradesi göstermesinin, bölgesel istikrar açısından son derece güven verici olduğunu belirtiyor.
